איך האָב די וואָך געמאַכט אַ זופּ פֿון אַ קוסע (butternut squash, בלע״ז), וואָס האָט אַ הויכן פּראָצענט וויטאַמין C, A און קאַליום (potassium). ס׳איז גרינג צו מאַכן, און זייער באַטעמט.
1 קוסע
3 לעפֿל איילבערט־בוימל
זאַלץ און שוואַרצער פֿעפֿער (לויט אײַער געשמאַק)
1 גרויסע ציבעלע, צעשניטן
4 טעפּלעך פּאַרעווע יויך
1 לעפֿעלע קאָרי־געווירץ (curry powder)

הייצט דעם אויוון ביז 375 גראַד (190 צעלסיוס). שנײַדט די קוסע אין דער לענג און וואַרפֿט אַרויס די קערעלעך. באַשמירט די ראַנדן פֿון ביידע העלפֿטן מיט 1 לעפֿל איילבערט־בוימל און לייגט זיי, מיטן פּנים אַראָפּ, אויף אַ בלעך. בראָט זיי ביז זיי ווערן זייער ווייך, אַרום 1 שעה.
לאָזט די קוסע־העלפֿטן זיך אָפּקילן. ניצנדיק אַ לעפֿל, שאָבט אויס דאָס פֿליישיקע פֿון דער פֿרוכט און גיט עס אַרײַן אין אַ שיסל.
הייצט די איבעריקע 2 לעפֿל איילבערט־בוימל אין אַ זופּטאָפּ איבער אַ מיטעלן פֿײַער. גיט אַרײַן די צעשניטענע ציבעלע און קאָכט זי ביז זי ווערט ווייך, אַרום 6 מינוט. גיט אַרײַן דאָס פֿליישיקע פֿון דער קוסע, מיט דער יויך און קאָרי־געווירץ, און העכערט דאָס פֿײַער ביז דאָס געמיש הייבט אָן צו זידן. פֿאַרקלענערט דאָס פֿײַער, דעקט צו דעם טאָפּ און לאָזט עס מליִען 10 מינוט.
קילט אָפּ דאָס געמיש 5 מינוט. גיט עס אַרײַן אין אַ שפּײַזמאַשין, מאַכט אַ פּירע, און גיסט עס אַרײַן אין באַזונדערע שיסלען.

אַ מתּנה וואָס אײַער מאַמע וועט זיכער אָפּשאַצן איז ווען איר גרייט צו פֿאַר איר אַ מאכל, וואָס איז געשמאַק, אָבער נישט־פֿעטיק. די פֿרוכט־און־ניס לאַטקעס זענען געזונט, גרינג צו מאַכן, און וועלן אַלעמען שמעקן.
1 טעפּל ראַזעווע מעל
1/2 טעפּל האָבער־פֿאַרפֿל (rolled oats)
1/4 טעפּל צעהאַקטע מאַנדלען, וועלשענע ניס אָדער פּעקאַנניס
2 לעפֿעלעך באַקפּודער
1/2 לעפֿעלע צימערינג
2 באַנאַנעס
1 טעפּל אָפּגעשעפּטע מילך אָדער מאַנדלמילך
1 איי
1 לעפֿעלע מאַנדל-סענץ (almond extract)
1 טעפּל געמישטע פֿאַרפֿרויענע יאַגדעס
שפּריצבוימל
קליאָן־סירופּ (אויב איר ווילט)


אין אַ גרויסער שיסל, מישט צונויף די ערשטע פֿינף באַשטאַנדטיילן. אין אַ קלענערער שיסל, צעקוועטשט 1 באַנאַנע מיט דער מילך, איי און מאַנדל־סענץ.
גיסט די פֿליסיקע אינגרעדיענטן אַרײַן אין די טרוקענע, און מישט גוט אויס.
צעשנײַדט אויף רעפֿטלעך די צווייטע באַנאַנע און מישט זיי אַרײַן אינעם טייג, צוזאַמען מיט די יאַגדעס.
באַשפּריצט אַ פּאַטעלניע מיט שפּריצבוימל און הייצט זי אָן איבער אַ מיטעלן פֿײַער. גיסט אַ פֿערטל טעפּל פֿונעם טייג אין דער פּאַטעלניע און קאָכט זי 2—3 מינוט אויף יעדער זײַט, ביז זי ווערט דערפֿון אַ גאָלדן־ברוינע לאַטקע. טוט דאָס זעלבע מיטן איבעריקן טייג. דאָס וועט מסתּמא קלעקן אויף אַכט לאַטקעס. שטעלט צום טיש מיטן קליאָן־סירופּ.

כ׳האָב הײַיאָר געמאַכט די האָלאָבצעס צום סדר, צוליב מײַנע וועגעטאַרישע געסט, אָבער זיי זענען אַזוי באַטעמט, אַז איך וועל עס שוין מאַכן אַ גאַנץ יאָר!

2 לעפֿל איילבערט־בוימל
1 ציבעלע, צעהאַקט
1 ציינדל קנאָבל, צעהאַקט
2 טעפּלעך צעהאַקטע שוועמלעך
1/2 טעפּל טרוקענער ווײַסער ווײַן
1/4 טעפּל פֿרישער טימיאַן
1 טעפּל צעמאָלענע מאַנדלען
8—12 גרויסע בלעטער נאַפּאַ־קרויט

הייצט דעם בוימל אין אַ גרויסער פּאַטעלניע, און פּרעגלט די ציבעלע און קנאָבל איבער אַ קליינעם פֿײַער, מישנדיק פֿון צײַט צו צײַט, בערך 3 מינוט. גיט צו די שוועמלעך און קאָכט ביז זיי ווערן ווייך. גיסט אַרײַן דעם ווײַן און טימיאַן, העכערט דאָס פֿײַער, און קאָכט ביז ס׳רובֿ פֿונעם גיסעכץ ווערט אויסגעוועפּט. מישט אַרײַן די צעמאָלענע מאַנדלען. גיט דאָס געמיש אַרײַן אין אַ שיסל.
קאָכט די קרויטבלעטער 3־4 מינוט ביז זיי ווערן אַ ביסל ווייכער. לייגט אַ לעפֿל פֿונעם שוועמל־געמיש אין יעדן בלעטל און וויקלט צונויף.

טײַערע חזנטע,
מײַן ברודער און שוועסטער זענען גאַנץ אַנדערש פֿון מיר. זיי האָבן תּמיד געטאָן וואָס אונדזערע טאַטע־מאַמע האָבן געוואָלט זיי זאָלן טאָן. זיי האָבן זיך אויסגעצייכנט אין מיטלשול, געגאַנגען אין גוטע אוניווערסיטעטן, געאַרבעט, געפֿונען אַ מאַן און אַ פֿרוי, חתונה געהאַט, און מײַן ברודער האָט צוויי קינדער. זיי לעבן נישט ווײַט פֿון טאַטע־מאַמע און זענען געטרײַע קינדער. זיי זענען אויך גוט צו מיר.
איך בין אַלע מאָל געווען דאָס נישט געראָטענע קינד אין דער משפּחה. איך בין אַן אָרעמער סטודענט, געגאַנגען אין נישט קיין וואַזשנעם אוניווערסיטעט, אַ ביסל צרות געהאַט מיט דער פּאָליציי (נישט קיין ערנסטע). הכּלל — מײַן שטייגער לעבן איז אַוועק אויף אַן אַנדער וועג.
מײַנע טאַטע־מאַמע זענען געוואָרן אויפֿגערעגט, וואָס איך וויל זיך אַריבערציִען קיין קאַליפֿאָרניע, אויף דער אַנדערער זײַט לאַנד. אַלע קרובֿים אונדזערע וווינען איינער לעבן דעם אַנדערן: מומעס, פֿעטערס, שוועסטערקינדער — אַלע. מײַנע טאַטע־מאַמע מיינען, אַז איך וויל דאָס טאָן זיי וויי צו טאָן. אָבער דער אמת איז, אַז איך האָב ליב מײַן משפּחה. איך פֿאַרשטיי אָבער, אַז מיר וואָלט בעסער געווען ווען איך פֿאָר אַוועק פֿון זיי. איך וואָלט דענצמאָלט געוואָרן מער אומאָפּהענגיק און אויפֿגעהערט זיך צו פֿאַרגלײַכן מיט מײַן שוועסטער און ברודער. ווי קען איך דאָס טאָן, איך זאָל נישט וויי טאָן מײַן משפּחה?

דאַרף אומאָפּהענגיקייט

1/2 טעפּל וואַסער
2 טעפּלעך צוקער
2 לעפֿל כּשרער, זיסער ווײַן
1 לעפֿל האָניק
1 לעפֿל לימענע־זאַפֿט
4 טעפּלעך אָפּגעשיילטע, צעהאַקטע עפּל
1 שטענגל צימערינג (cinnamon stick)
1/4 טעפּל צעהאַקטע ניס

הייצט אָן דעם אויוון אויף 350 גראַד (176 צעלזיוס). לייגט די ניס אין אַ בעקן און שטעלט עס אַרײַן אין אויוון בערך אויף 5—10 מינוט, ביז עס באַקומט זיך פֿון די ניס אַ זיסלעכער ריח און זיי הייבן זיך אָן צוצוברוינען.
מישט צונויף דעם צוקער, וואַסער, ווײַן, האָניק, לימענע־זאַפֿט און צימערינג־שטענגל אין אַ טאָפּ איבער אַ מיטל־הויכן פֿײַער, ביז עס הייבט אָן ווערן דערפֿון אַ סירופּ, בערך 10 מינוט.
מישט אַרײַן די עפּל און קאָכט איבער אַ מיטעלן פֿײַער, ביז די עפּל ווערן אַ ביסל ווייכער. העכערט דאָס פֿײַער און קאָכט ווײַטער ביז דער סירופּ ווערט געדיכטער. נעמט אַרויס דאָס צימערינג־שטענגל, און מישט אַרײַן די ניס. גיסט עס אַרײַן אין 4—5 סלויען און האַלט זיי אין פֿרידזשידער.

דער לעקעך האָט ווייניקער צוקער אָדער מעל ווי געוויינטלעכע שאָקאָלאַד־טאָרטן (און דערפֿאַר ווערט ער רעקאָמענדירט דורך דער "קאַנאַדער אַסאָציאָציע פֿון דיאַבעטיקער"), אָבער איז פֿאָרט זייער באַטעמט. ער איז אויך אַ סך לופֿטיקער, צוליב די צעשלאָגענע ווײַסלעך, און האָט, דאַכט זיך, אַ מער אייראָפּעיִשן טעם.


4 ווײַסלעך
1/4 לעפֿעלע ווײַנשטײַן (cream of tartar)
1/4 לעפֿעלע זאַלץ
1/3 טעפּל צוקער
2 געלעכלעך
1 לעפֿעלע שאָקאָלאַד־ליקער
1/4 טעפּל מעל
1/4 טעפּל קאַקאַו


הייצט אָן דעם אויוון אויף 325 גראַד (162 צעלזיוס).
באַדעקט אַ בעקן מיט וואַקס־פּאַפּיר.
אין אַ שיסל, מישט צונויף די ווײַסלעך, ווײַנשטיין און זאַלץ מיט אַן עלעקטרישן שניי־שלאָגער, ביז עס ווערט שוימיק. קלאַפּט, צו־ביסלעך, אַרײַן דעם צוקער, ביז עס ווערט דערפֿון אַ שניי. מישט אַרײַן די געלעכלעך און שאָקאָלאַד־ליקער.
אין אַ באַזונדערער שיסל קאָמבינירט די מעל און קאַקאַו, און מישט עס פּאַוואָליע אַרײַן אינעם אייער־געמיש. גיסט די טייג אַרײַן אינעם בעקן און באַקט עס אָפּ 25־30 מינוט.

טײַערע חזנטע,
מײַן מאַן וויל האָבן אַ הונט, אָבער איך, נישט. געוויינטלעך לייזן מיר אַלע פּראָבלעמען דורך אַ פּשרה, אָבער ווי אַזוי דערגייט מען צו אַ פּשרה אין דעם פֿאַל? עס פֿאַלט אונדז גאָר נישט אײַן, ווי אַזוי מע קען פֿאַרהאַנדלען דעם ענין. אויב מיר באַקומען אַ הונט, ווערט דאָס אַ התחײַבֿות פֿון 10 ביז 15 יאָר. אויב מיר קריגן נישט קיין הונט — איז, מילא, האָבן מיר נישט קיין הונט. איך וויל נישט דאָס איבערקערעניש אין שטוב און נישט די הוצאות. ווי אַזוי זאָלן מיר דאָס מחלוקת לייזן?

פּשרה

טײַערע פּשרה,
איר האָט רעכט, אַז אין געוויסע סיטואַציעס איז נישטאָ קיין פּשרה. אָבער אויב אײַערע הויפּט־טענות קעגן באַקומען אַ הונט באַשטיין אין דער איבערקערעניש און אין די קאָסטן פֿון אַ הונט, קען מען, דאַכט זיך, יאָ געפֿינען אַ קאָמפּראָמיס. ווען אײַער מאַן וואָלט געקענט אויפֿהאַלטן אײַער סטאַנדאַרט פֿון רייניקייט, וואָלט איר געווען צופֿרידן? אויב נישט, איז נישטאָ וואָס צו רעדן ווײַטער. וואָס שייך די פֿינאַנצן — רעכנט אויס די הוצאות פֿון האַלטן און כאָווען אַ הונט, און אויב איר קענט זיך דאָס נישט פֿאַרגינען איצט, קענט איר אפֿשר עס טאָן איבער אַ יאָר. אפֿשר קען אײַער מאַן אַרבעטן נאָך אַ פּאָר שעה יעדע וואָך צו דעקן די קאָסטן פֿון אַ הונט. אויב איר ווילט נישט אָננעמען די פֿאָרגעלייגטע לייזונגען, קען אײַער מאַן אפֿשר אַרבעטן ווי אַ וואָלונטיר אין אַ חיה־האַרבעריק?

אַנשטאָט איין גרויסן קוגל איז שיין אַ מאָל צו געבן יעדן בײַם טיש זײַן אייגן קוגעלע. כּדי דאָס צו מאַכן, וועט איר דאַרפֿן אַ בלעך מיט 12 גריבעלעך, וואָס מע רופֿט בלע״ז אַ muffin tin.
6 אונץ (170 גראַם) ברייטע אייער־לאָקשן
1/2 טעפּל נישט־געזאַלצענע פּוטער
3 טעפּלעך צעשניטענע ציבעלע
1/4־1 טעפּל סמעטענע
1/4־1 טעפּל צוואָרעך
1 לעפֿל מאָן
4 אייער
1 לעפֿעלע זאַלץ
1/4 לעפֿעלע שוואַרצער פֿעפֿער

הייצט אָן דעם אויוון ביז 425 גראַד (220 צעלזיוס).
קאָכט די לאָקשן אין אַ טאָפּ געזאַלצן וואַסער 5 מינוט לאַנג. גיסט אָפּ דאָס וואַסער.
צעלאָזט די פּוטער אין אַ פּאַטעלניע איבער אַ מיטעלן פֿײַער און פּרעגלט די ציבעלע, מישנדיק פֿון צײַט צו צײַט, ביז זיי ברוינען זיך צו, בערך 20 מינוט. מישט די ציבעלע אויס מיט די לאָקשן, סמעטענע, צוואָרעך און מאָן.
צעקלאַפּט די אייער מיטן זאַלץ און פֿעפֿער און מישט עס אויס מיט די לאָקשן.
גיסט דאָס געמיש אַרײַן אין די 12 גריבעלעך פֿונעם בלעך און באַקט ביז זיי ווערן גאָלדן ברוין און אָנגעבלאָזן, 20־25 מינוט. קילט די קוגעלעך אָפּ 5 מינוט, איידער איר דערלאַנגט זיי צום טיש.

טײַערע חזנטע
איך האָב ליב מײַן זיידן, אָבער ער מישט זיך איצט אַרײַן אין מײַן לעבן. איך באַקום נאָר גוטע צייכנס אין שול, און איך שיק איצט אַפּליקאַציעס אָנצוקומען אין אַ קאָלעדזש. איך וויל זיך נישט פֿאַרשרײַבן אין די עליטאַרע "אײַווי־ליגע"־שולן. פֿאַר וואָס? קודם־כּל וויל איך נישט פֿילן קיין גרויסן דרוק ווען איך שטודיר, ווי מע פֿילט אין די קאָלעדזשעס. סײַ־ווי־סײַ וועט מען מיך נישט אָננעמען אין אַזאַ שול, וויל איך ווערן אַ דאָקטער. אָבער דער עיקר — די מעדיצין־שול וועט זײַן זייער טײַער, און איך זע נישט קיין סיבה, איך זאָל נישט שפּאָרן געלט ווי אַ ביז־גראַדויִר־סטודענט, אויב איך פֿאַרשרײַב זיך אין אַ גוטן שטאַטישן אוניווערסיטעט (אין ניו־דזשערזי, וווּ איך וווין זענען פֿאַראַן עטלעכע גוטע אוניווערסיטעטן אַזוינע).
מײַן זיידע אָבער קלינגט מיר יעדן טאָג און דערגייט מיר, און מײַנע טאַטע־מאַמע, די יאָרן צוליב אונדזערע "שלעכטע באַשלוסן". ער האָט אַפֿילו געקלונגען דעם צולאָז־ביוראָ פֿון "פּען"־אוניווערסיטעט, כּדי צו באַקומען אינפֿאָרמאַציע פֿאַר מיר. איך האָב אים ליב, אָבער ער מאַכט מיך משוגע און איך ווייס נישט, וואָס איך זאָל טאָן ער זאָל אויפֿהערן.

זײַן אייניקל

קאַליפֿיאָר, צעשניטן אויף "בלימעלעך"
5 רויטע זיסע פֿעפֿערלעך, צעשניטן
4 ציינדלעך קנאָבל, אָפּגעשיילט
1/2־1 לעפֿל איילבערט־בוימל
2 לעפֿעלעך צעשניטענער טימיאַן
3/4 לעפֿעלע זאַלץ
1/2־1 לעפֿעלע שוואַרצער פֿעפֿער
1 פֿונט (454 גראַם) פֿלאַנקען (flank steak)
1/2 לעפֿל קאַנאָלאַ־בוימל
1/2 טעפּל יויך
2 לעפֿעלעך רויטער ווײַן־עסיק

הייצט אָן דעם אויוון ביז 500 גראַד (260 צעלזיוס).
מישט צונויף דעם קאַלעפֿיאָר, די פֿעפֿערלעך, קנאָבל, איילבערט־בוימל, 1 לעפֿעלע טימיאַן, 1/2 לעפֿעלע זאַלץ און 1/2 לעפֿעלע שוואַרצן פֿעפֿער. צעשפּרייט זיי אויף אַ בלעך און בראָט זיי אין אויוון, איבערדרייענדיק זיי פֿון צײַט צו צײַט, ביז די גרינסן ברוינען זיך צו, אַרום 30 מינוט.
בשעת איר הייצט אָן אַ גרויסע פּאַטעלניע איבער אַ הויכן פֿײַער, מישט צונויף אין אַ שיסעלע 1 לעפֿעלע טימיאַן, 1 לעפֿעלע שוואַרצער פֿעפֿער און 1/4 לעפֿעלע זאַלץ. צעשנײַדט דעם פֿלאַנקען אויף דער העלפֿט, און רײַבט אײַן אין ביידע זײַטן דעם טימיאַן־געמיש.

אין ישׂראל עסט מען שקשוקה — אַן אייער־מאכל מיט פּאָמידאָרן-סאָוס און פֿעטאַ־קעז — פֿאַר פֿרישטיק, מיטאָג אָדער וועטשערע. דעם נאַהיט און די פּאָמידאָרן מעגט איר ניצן גרייט פֿון דער פּושקע. איר וועט, אַגבֿ, דאַרפֿן אַ פּאַטעלניע, וואָס לאָזט זיך אַרײַנשטעלן אין אויוון.
1/4 טעפּל איילבערט־בוימל
1 ציבעלע, צעהאַקט
4 ציינדלעך קנאָבל, צעהאַקט
2 טעפּלעך געקאָכטע נאַהיט (אַרבעס), אָפּגעגאָסן
2 לעפֿעלעך פּאַפּריקע
1 לעפֿעלע קעמיניק
4 טעפּלעך צעקוועטשטע פּאָמידאָרן, מיטן זאַפֿט
שוואַרצער פֿעפֿער
1 טעפּל צעברעקלטע פֿעטאַ־קעז
8 גרויסע אייער
2 לעפֿל פּעטרישקע, צעהאַקט

הייצט אָן דעם אויוון ביז 425 גראַד (218 צעלזיוס). הייצט אָן דעם בוימל אין אַ גרויסער פּאַטעלניע איבער אַ מיטעלן פֿײַער, און מישט אַרײַן די ציבעלע און קנאָבל, ביז די ציבעלע ווערט ווייך. שיט אַרײַן דעם נאַהיט, פּאַפּריקע און קעמיניק, און קאָכט 2 מינוט.

טײַערע חזנטע,
ס׳איז מיר שווער זיך אָפּצוזאָגן, ווען אַ חבֿר בעט בײַ מיר אַ טובֿה. איך דאַרף, איר זאָלט מיר העלפֿן געפֿינען אַן אופֿן דאָס צו טאָן, איך זאָל נישט אויסזען ווי אַ שלעכטער מענטש. איך בין אַ מאַמע, וואָס בלײַבט אין דער היים און גיט אַכטונג אויף אַונדזערע צוויי קינדער, דעם 6־חדשימדיקן עופֿעלע און דרײַ־יאָריק קינד. איך בין אויך אַ זשורנאַליסטקע, און כ׳אַרבעט פֿון דער היים טיילצײַטיק; און באַמי זיך צו פֿאַרדינען אַ פּאָר דאָלער. איך האָב עטלעכע פֿרײַנד, וועלכע אַרבעטן אַ פֿולע שטעלע און האָבן אויך קליינע קינדער. זיי קלינגען מיר אָפֿט ווען עס טרעפֿט זיך, אַז זיי האָבן נישט מיט וועמען איבערצולאָזן זייערע קינדער. זיי מיינען, אַוודאי, אַז איך זיץ אין דער היים און קנאַק ניסלעך, טאָ וואָס איז די גדולה — זאָל זי האַלטן אַן אויג אויף נאָך אַ קינד.
אין אַ נויט בין איך גרייט צו העלפֿן, אָבער דעם אמת געזאָגט, נאָך אַ קינד פֿאַרשאַפֿט מער אַרבעט און איך וואָלט געוואָלט ווערן באַצאָלט פֿאַר דעם. בין איך אַ שלעכטע חבֿרטע אויב איך וויל אַזוי טאָן?

נישט קיין אומזיסט קינדער־היים